Tọa đàm khoa học “Xây dựng, hoàn thiện thể chế chính trị trong kỷ nguyên phát triển mới”

Tọa đàm khoa học là diễn đàn khoa học nhằm trao đổi, thảo luận và làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về xây dựng, hoàn thiện thể chế chính trị, cung cấp luận cứ khoa học cho việc tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị, nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới. 

Phát biểu khai mạc và đề dẫn Tọa đàm, PGS,TS. Mai Đức Ngọc khẳng định, xây dựng, hoàn thiện thể chế chính trị là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới. Việc hoàn thiện thể chế chính trị đồng bộ, thống nhất, thông suốt không chỉ bảo đảm sự vận hành hiệu quả của hệ thống chính trị mà còn tạo điều kiện phát huy các nguồn lực, thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. 

PGS,TS. Mai Đức Ngọc nhấn mạnh, thời gian qua, công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế chính trị ở Việt Nam đã đạt được những kết quả quan trọng, nhất là trong đổi mới, sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, sửa đổi, bổ sung Hiến pháp, triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Tuy nhiên, thực tiễn vẫn đặt ra những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, giải quyết như tình trạng chồng chéo, thiếu đồng bộ của một số quy định; việc thể chế hóa chủ trương của Đảng có nơi còn chậm; phân định thẩm quyền, trách nhiệm trong một số lĩnh vực chưa rõ; cơ chế kiểm soát quyền lực và thể chế công tác cán bộ còn những bất cập; tình trạng đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm chưa được khắc phục triệt để; hiệu quả tổ chức thực hiện một số chủ trương, chính sách chưa đáp ứng yêu cầu. Cùng với đó, sự phát triển mạnh mẽ của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang đặt ra những yêu cầu mới đối với phương thức lãnh đạo, quản lý và quản trị quốc gia.

Trong bối cảnh đó, việc xây dựng, hoàn thiện thể chế chính trị phải được tiến hành đồng bộ, toàn diện, gắn đổi mới tổ chức bộ máy với hoàn thiện cơ chế vận hành và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện. Trên tinh thần đó, PGS,TS Mai Đức Ngọc đề nghị các đại biểu tập trung trao đổi, làm rõ những vấn đề lý luận về thể chế chính trị và yêu cầu hoàn thiện thể chế trong kỷ nguyên mới; hoàn thiện cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ” gắn với đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; hoàn thiện thể chế công tác cán bộ, kiểm soát quyền lực và nâng cao chất lượng tổ chức thực hiện thể chế;hoàn thiện cơ chế giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội, phát huy thực chất quyền làm chủ của Nhân dân; đồng thời hoàn thiện thể chế thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động của các cơ quan đảng và nhà nước. Đây là những nội dung trọng tâm cần được tập trung nghiên cứu, trao đổi, thảo luận tại Tọa đàm nhằm cung cấp luận cứ khoa học, đề xuất các giải pháp thiết thực, góp phần xây dựng hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Ban Tổ chức Tọa đàm đã nhận được hơn 20 bài tham luận của các chuyên gia, nhà khoa học, cán bộ giảng dạy, nghiên cứu trong và ngoài Học viện. Các tham luận tập trung phân tích cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng, nhận diện những vấn đề đặt ra và đề xuất định hướng, giải pháp tiếp tục xây dựng, hoàn thiện thể chế chính trị trong kỷ nguyên phát triển mới.

Đặc biệt, tại Tọa đàm, các chuyên gia, nhà khoa học đã tập trung trao đổi, thảo luận, làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn trong quá trình xây dựng, hoàn thiện thể chế chính trị ở Việt Nam hiện nay. Các tham luận và ý kiến thảo luận tập trung vào những vấn đề trọng tâm như hoàn thiện cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ”; đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng gắn với xây dựng, hoàn thiện thể chế chính trị; hoàn thiện thể chế công tác cán bộ và kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ của Đảng; hoàn thiện thể chế bảo đảm và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân trong xây dựng, thực hiện và giám sát chính sách, pháp luật; hoàn thiện cơ chế giám sát, phản biện xã hội và tham gia xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội; vận dụng quan điểm về quản trị quốc gia trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng vào nghiên cứu tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước; hoàn thiện thể chế bảo đảm chính quyền địa phương hai cấp vận hành thông suốt, hiệu lực, hiệu quả; nâng cao chất lượng tổ chức thực hiện thể chế chính trị và hoàn thiện thể chế thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động của các cơ quan đảng và nhà nước…

Phát biểu tổng kết Tọa đàm, PGS,TS. Mai Đức Ngọc đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, những ý kiến trao đổi sâu sắc và các đề xuất có giá trị khoa học của các chuyên gia, nhà khoa học, đại biểu tham dự. Đồng thời khẳng định những kết quả nghiên cứu, thảo luận tại Tọa đàm đã góp phần làm rõ hơn nhận thức về thể chế chính trị và yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế trong kỷ nguyên phát triển mới. Đồng thời, các ý kiến đã cung cấp những luận cứ khoa học, gợi mở các định hướng và giải pháp nhằm khắc phục những bất cập trong tổ chức, vận hành hệ thống chính trị, nâng cao hiệu quả thực thi thể chế, bảo đảm sự thống nhất giữa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và yêu cầu thực tiễn.

Tọa đàm đã hoàn thành nội dung, chương trình đề ra, đạt được những kết quả thiết thực về lý luận và thực tiễn. Những kết quả nghiên cứu, trao đổi tại Tọa đàm không chỉ cung cấp thêm luận cứ khoa học phục vụ nghiên cứu, tham mưu xây dựng, hoàn thiện thể chế chính trị mà còn là nguồn tư liệu có giá trị đối với hoạt động giảng dạy, nghiên cứu khoa học tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền, nhất là trong các ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước, Chính trị học, Công tác tư tưởng - văn hóa, Nhà nước và Pháp luật… Qua đó, góp phần tăng cường gắn kết nghiên cứu lý luận với thực tiễn, phục vụ đổi mới nội dung giảng dạy và nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học của Học viện Báo chí và Tuyên truyền.