Hội thảo khoa học cấp Bộ “Xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số”

Hội thảo là diễn đàn khoa học để các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý, cùng trao đổi, thảo luận, đánh giá những vấn đề đặt ra trong quá trình xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam dưới tác động của chuyển đổi số; đồng thời, đề xuất định hướng, giải pháp khoa học, khả thi nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Quảng cảnh Hội thảo

Tham dự Hội thảo, về phía Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh có, PGS,TS. Lê Văn Trung, Phó Viện trưởng Viện Quyền con người; TS. Trần Thị Hồng Hạnh, Phó Tổng biên tập Tạp chí Pháp luật về Quyền con người, Viện Quyền con người; đồng chí Lê Trọng Kiên, Vụ Quản lý khoa học. 

Về phía các cơ quan, tổ chức nghiên cứu có PGS,TS. Vũ Văn Phúc, nguyên Tổng biên tập Tạp chí Cộng sản, nguyên Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương; Thiếu tướng, PGS,TS. Trần Quang Huyên, Phó Giám đốc Học viện Cảnh sát nhân dân; Đại tá, TS. Nguyễn Hữu Phúc, Chủ nhiệm Khoa Nhà nước và Pháp luật, Học viện Chính trị Bộ Quốc phòng; PGS,TS. Vũ Thị Loan, Viện Chính trị, Hành chính và Chính sách công, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam.

Về phía Học viện Báo chí và Tuyên truyền có PGS,TS. Phạm Minh Sơn, Thường vụ Đảng ủy Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Giám đốc Học viện; PGS,TS. Mai Đức Ngọc, Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Thường trực Học viện; PGS,TS. Nguyễn Thị Trường Giang, Thường vụ Đảng ủy, Phó Giám đốc Học viện; PGS,TS. Lưu Văn Quảng, Thường vụ Đảng ủy, Phó Giám đốc Học viện; TS Nguyễn Đức Toàn, Phó Giám đốc Học viện; các nhà khoa học, giảng viên và sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền.

Đoàn Chủ tịch điều hành Hội thảo

Phát biểu khai mạc Hội thảo, PGS,TS. Phạm Minh Sơn, Giám đốc Học viện nhấn mạnh, xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam là chủ trương nhất quán, xuyên suốt của Đảng. Nghị quyết 27-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã xác định đây là “nhiệm vụ trọng tâm của đổi mới hệ thống chính trị”, hướng tới nền hành chính, tư pháp chuyên nghiệp, pháp quyền, hiện đại và nền quản trị quốc gia hiệu lực, hiệu quả. Đại hội XIV tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, gắn với hoàn thiện thể chế, bảo đảm quyền con người, quyền công dân và xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại. Trong đó, chuyển đổi số được xác định là một động lực quan trọng, tạo yêu cầu mới đối với phương thức tổ chức và vận hành Nhà nước trong kỷ nguyên mới.

PGS,TS. Phạm Minh Sơn, Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền phát biểu khai mạc Hội thảo

PGS,TS. Phạm Minh Sơn cho rằng, chuyển đổi số cũng đặt ra những vấn đề mới đối với xây dựng Nhà nước pháp quyền. Sự phát triển nhanh của công nghệ có thể tạo ra khoảng cách giữa thực tiễn và pháp luật, nhất là đối với những quan hệ mới liên quan đến dữ liệu, tài sản số, trí tuệ nhân tạo, giao dịch điện tử, bằng chứng điện tử và các hoạt động trên không gian mạng. Cùng với đó là những yêu cầu ngày càng cao về bảo vệ dữ liệu cá nhân, quyền riêng tư, quyền tiếp cận thông tin, quyền được giải trình và khả năng khiếu nại, phản hồi của người dân. Đặc biệt, khi dữ liệu và thuật toán ngày càng tham gia vào quá trình thực hiện quyền lực nhà nước, yêu cầu kiểm soát quyền lực cũng cần được nhìn nhận theo cách thức mới.

Thiếu tướng, PGS,TS. Trần Quang Huyên, Phó Giám đốc Học viện Cảnh sát nhân dân báo cáo đề dẫn Hội thảo

Báo cáo đề dẫn Hội thảo, Thiếu tướng, PGS,TS. Trần Quang Huyên, Phó Giám đốc Học viện Cảnh sát nhân dân nhấn mạnh, Hội thảo được tổ chức trong thời điểm đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, khi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực then chốt của tăng trưởng và nâng cao năng lực quản trị quốc gia. Đây không chỉ là một chủ đề có ý nghĩa lý luận sâu sắc mà còn mang tính thời sự, gắn trực tiếp với yêu cầu hoàn thiện mô hình quản trị quốc gia hiện đại, hiệu lực, hiệu quả và phục vụ Nhân dân.

PGS,TS. Lưu Văn Quảng, Phó Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền tham luận tại Hội thảo

Tham luận tại Hội thảo, PGS,TS. Lưu Văn Quảng, Phó Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã phân tích những yêu cầu mới về phương thức lãnh đạo, phân định thẩm quyền, bảo đảm tính hợp pháp, kiểm soát quyền lực và bảo vệ quyền của Nhân dân trong môi trường số. Đồng chí nhấn mạnh, nâng cao hiệu quả quản trị phải đi cùng trách nhiệm giải trình; pháp luật cần chi phối cả quá trình tổ chức dữ liệu, thiết kế quy trình và hình thành quyết định.

Đại tá, TS. Nguyễn Hữu Phúc, Chủ nhiệm khoa Nhà nước và Pháp luật, Học viện Chính trị Bộ Quốc phòng tham luận tại Hội thảo

Tham luận tại Hội thảo, Đại tá, TS. Nguyễn Hữu Phúc, Chủ nhiệm khoa Nhà nước và Pháp luật, Học viện Chính trị Bộ Quốc phòng đã làm rõ yêu cầu tăng cường sự lãnh đạo của Đảng gắn với đổi mới phương thức lãnh đạo trong môi trường số. Những giải pháp về nâng cao nhận thức, thể chế hóa chủ trương, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân và xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực số góp phần làm rõ điều kiện thực hiện các nhiệm vụ xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền.

Đại tá, PGS,TS. Hoàng Trung Thực, Trưởng Khoa Lý luận chính trị và Khoa học xã hội nhân văn, Học viện Cảnh sát nhân dân tham luận tại Hội thảo

Tham luận tại Hội thảo, Đại tá, PGS,TS. Hoàng Trung Thực, Trưởng Khoa Lý luận chính trị và Khoa học xã hội nhân văn, Học viện Cảnh sát nhân dân nhấn mạnh việc kiểm soát quyền lực phải bao quát cả người quản trị nền tảng, người phân quyền truy cập và người can thiệp vào dữ liệu. Các đề xuất về lưu vết, liên thông dữ liệu, cảnh báo sớm và giám sát xã hội gắn trực tiếp với phòng ngừa tham nhũng. Trong đó, cảnh báo rủi ro là căn cứ lựa chọn trọng tâm kiểm tra, không thay thế kết luận của cơ quan có thẩm quyền.

TS. Vũ Thị Thu Quyên, Trưởng Khoa Nhà nước và Pháp luật, Học viện Báo chí và Tuyên truyền tham luận tại Hội thảo

Các tham luận và ý kiến trao đổi tại Hội thảo tiếp cận chủ đề từ nhiều góc độ, làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn và yêu cầu mới đặt ra đối với quá trình xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số, tập trung vào 5 nội dung cơ bản: khẳng định ý nghĩa nền tảng của việc xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong quá trình đổi mới hệ thống chính trị và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia; những vấn đề đặt ra, cơ hội mà chuyển đổi số mang lại trong nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, cải cách thủ tục hành chính, tăng cường công khai, minh bạch, kết nối dữ liệu và mở rộng dịch vụ công trực tuyến; hoàn thiện thể chế, pháp luật, thống nhất, minh bạch, khả thi và có khả năng thích ứng với sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ;…

Sau Phiên tham luận, thảo luận của các đại biểu là Phiên tọa đàm bàn tròn tập trung trao đổi những vấn đề: Giá trị cốt lõi của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam được Đảng ta chỉ ra trong Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV; Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng về xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số; Thực trạng bảo đảm quyền con người, quyền công dân trên môi trường số ở Việt Nam hiện nay;…

Diễn giả tham gia Phiên tọa đàm bàn tròn gồm: PGS,TS. Lê Văn Trung, Phó Viện trưởng Viện Quyền con người, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; PGS,TS. Vũ Văn Phúc, nguyên Tổng biên tập tạp chí Cộng sản, nguyên Phó trưởng ban Tuyên giáo Trung ương; PGS,TS. Nguyễn Thị Ngọc Hoa, Trưởng khoa Chính trị học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền; PGS,TS. Vũ Thị Loan, Viện Chính trị, Hành chính và Chính sách công, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam; Thượng tá, TS. Trần Việt Hà, Phó trưởng Khoa Lý luận chính trị và Khoa học xã hội nhân văn, Học viện Cảnh sát Nhân dân. 

Diễn giả tham gia tọa đàm bàn tròn tại Hội thảo khoa học “Xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số”

PGS,TS. Mai Đức Ngọc, Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Báo chí và Tuyên truyền phát biểu tổng kết Hội thảo

Phát biểu tổng kết Hội thảo, PGS,TS. Mai Đức Ngọc, Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Thường trực Học viện đánh giá cao chất lượng các tham luận và các ý kiến trao đổi tại Hội thảo. Hội thảo đã cung cấp những luận cứ khoa học có giá trị về lý luận và thực tiễn, góp phần làm rõ yêu cầu, định hướng và giải pháp xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số.

Đồng chí khẳng định, những kết quả trao đổi tại Hội thảo sẽ là cơ sở tham khảo, phục vụ công tác nghiên cứu khoa học, đào tạo, tư vấn chính sách và thực tiễn xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật, đổi mới quản trị nhà nước, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan thực thi pháp luật.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm.