Thứ sáu 23/02/2018 07:59 Đăng nhập   | Liên hệ  | English English

Khoa học với chủ nghĩa duy khoa học: Một đánh giá phê phán

Thứ tư 17/01/2018 10:03

Đó là chủ đề buổi thông tin khoa học do Học viện Báo chí và Tuyên truyền tổ chức, diễn ra sáng 16/1, tại Hội trường D - Nhà Hành chính Trung tâm A1.  Diễn giả - khách mời là GS Michal Valco, Đại học Constantine the Philosopher,  Cộng hòa Slovakia. 

Tham dự có đại diện lãnh đạo, chuyên viên Phòng Hợp tác quốc tế, Ban Quản lý Khoa học cùng đông đảo cán bộ, giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên, sinh viên các khoa: Triết học, Chính trị học, Chủ nghĩa xã hội khoa học.

Quang cảnh buổi thông tin khoa học chủ đề "Khoa học với chủ nghĩa duy khoa học: Một đánh giá phê phán"

Trong phần thuyết trình, GS Michal Valca đã trình bày về cách tiếp cận của chủ nghĩa duy khoa học (scientism)  – quan niệm coi khoa học (tri thức khoa học và phương pháp khoa học, nhất là khoa học thực nghiệm) là vạn năng, có thể giải quyết tất cả mọi vấn đề của thế giới và nhân sinh. Đây là quan niệm siêu hình vì đã tuyệt đối hóa vai trò của khoa học (đặc biệt là khoa học thực nghiệm). 

Theo diễn giả, nếu chỉ tiếp cận thế giới từ góc độ nhận thức luận (tri thức đúng - sai) thì chưa đủ mà còn có giá trị đạo đức và giá trị thẩm mỹ,…. Lúc này cần có triết học và các khoa học xã hội và nhân văn khác chứ không chỉ có khoa học thực nghiệm.  Ở đây triết học thể hiện vai trò là thế giới quan và phương pháp luận chung nhất định hướng cho khoa học cụ thể.

GS Michal Valco, Đại học Constantine the Philosopher, Cộng hòa Slovakia diễn giả của buổi Thông tin khoa học

Tuy nhiên cũng theo tác giả chủ nghĩa duy khoa học (scientism) lại là một xu hướng đang được phổ biến ở một số trường đại học ở châu Âu hiện nay. Hậu quả là đầu tư cho khoa học xã hội và nhân văn (trong đó có triết học) bị cắt giảm. Việc giáo dục khoa học xã hội và nhân văn, giáo dục công dân cũng bị xem nhẹ so với giáo dục khoa học tự nhiên. Điều này có thể dẫn đến xã hội phát triển lệch lạc, thiếu bền vững. 

Do đó, sự khiêm tốn trong nhận thức luận là rất cần thiết. Mỗi người cần luôn đặt ra cho mình các câu hỏi sau: Thế giới quan của mình liệu có giải thích được mọi thứ không? Thế giới quan của mình có logic không? Mình có thể sống tốt với thế giới quan đó không? Theo GS Michal Valco, khoa học là quan trọng nhưng chưa đủ, cần tư duy một cách phê phán, toàn diện, đa chiều.

Buổi Thông tin thu hút được sự tham dự của đông đảo cán bộ, giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên, sinh viên của Học viện

Các sinh viên hào hứng tham gia thảo luận, giao lưu với GS Michal Valco tại buổi Thông tin khoa học

Sau phần thuyết trình, GS Michal Valco và các cán bộ, giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên, sinh viên Học viện đã có những thảo luận sôi nổi về những vấn đề liên quan đến chủ đề chủ nghĩa duy khoa học.

Sau hơn 2 tiếng thuyết trình và thảo luận với nhiều tri thức mới được khơi ra và làm rõ hơn, buổi thông tin khoa học đã khép lại thành công tốt đẹp.

PV AJC


Học viện Báo chí & Tuyên truyền